Gaur egun barra esaten zaio espigoiko eskoilerari, harriz eta hormigoiz eraikitako babesguneari. Baina Orion, hainbeste buruhauste eman dituen barra errioa eta itsasoa batzen diren lekuan sortzen zen, hondarrez eta sedimentuz. Mendearen hasieran Harribil parean zegoen barra, Txurruka hondartzaren ondoan dagoen harrizko erlajan. (Musika eta kantua: Imanol eta Iraitz Urkizu. Bertsoak: Fabian Loidi)
Itsasoak berekin du arriskua, eta Orion begien aurrean gertatu dira handienak: barran. "Oriotarren kezka minena da barra", idatzi zuen Fabian Loidik. 23 arrantzale eta arraunlari hil dira azken mendean. Lehorretik baporeak nola aterako begira egon dira familiak Orion: San Juanen, San Martinen, Anpolaitan edo Olluanen.
Kantua: 100 alargunen dantza. Manez (Thierry Biscary eta Uxue Alberdi)
Historia liburuetan herritarren ofizioak kontatu izan dira. Orion, barrako arazoek ez diete egunero arrantzara joateko aukera eman izan oriotarrei; horregatik, errioko arrantzan eta baratzean zein soroan aritu izan dira oriotarrak mendearen erdi aldera ere. Beste portuetako arrantzaleen begietan, arrantzaleak eta baserritarrak izan dira oriotarrak.
Kantua: Eñaut eta Unai Agirre, Tximela kapitainak Gipuzkoako herriei.