Hiru urte daramatza Iker Laurobak (Donostia, 1975) Aian bizitzen. Artean nerabe bat zenean hasi zuen bere ibilbidea musikari donostiarrak, nahiz eta haurra zenetik egon musikaren munduan murgilduta. Talde askorekin lan egin du, beti bere esentziari eutsiz, eta gaur egun, bakarlari gisa jarduteaz gain, gitarrista gisa ere aritzen da Gariren, Izaroren eta Sara Azurzaren kontzertuetan, besteak beste. SOS Kantak arriskuan ETB1eko saioa aurkezten jarraituko du denboraldi honetan ere, eta urrian kaleratutako disko berria: Bosgarren solairutik.
Zein dira musikarekin lotutako zure lehen oroitzapenak?
Nire etxean betidanik egon da musika entzuteko zaletasuna. Oraindik gogoan ditut Mikel Laboaren edota Leonard Cohenen kaseteak. Gaur egun entzuten dut oraindik Cohen, eta denboran atzera eramaten nau. Nire gurasoek, ordea, binilo zahar batean entzuten zuten. Lehengusuak pianoa jotzen zuen, eta txikitan bere etxera joaten nintzenean, marrazki bizidunetako melodiak ateratzen saiatzen nintzen pianoarekin. Amak esaten dit piano klaseetara apuntatu ninduela txikitan, baina ez dut oroitzapenik. Zaletasuna, ordea, beti izan dut; musikak beti sentiarazi dit zerbait. Ikastolako azken urtean nengoela, lagun bat gitarra elektrikoa jotzen hasi zen, eta batzuetan bere etxera joaten ginen, nola jotzen zuen entzutera. Klaseetara apuntatzea erabaki nuen, eta 18 urterekin hasi nintzen gitarra jotzen.
Gitarra jotzen ikastetik erromerietan parte hartzera igaro zinen. Nola egin zenuen salto hura?
Gitarra ikasten hasi eta sei hilabetera, Triki Ta Ke taldeko Iker Dorronsoro nire irakaslearengana joan zen taldea osatzeko gai zen ikasle baten bila. Mikel Laboaren pare bat abesti jo nituen proban, pentsatuz ez nindutela hartuko. Handik bi astera deitu zidaten baiezkoa emateko. Shock bat izan zen momentuan. Ondo gogoratzen badut, urtarrilean eman zidaten horren berri, eta ekainean hasi ginen emanaldiak eskaintzen.
Nola sentiarazi zintuen talde haren parte izateak?
Oso pertsona lotsatia izan naiz beti, oraindik ere banaiz apur bat. Baina lotsa gainditzen ikasi dut denborarekin. Bueno, gainditzen baino gehiago, erlatibizatzen, gehiegizko lotsa blokeo iturri bat bakarrik delako. Baina nerabezaroan oso lotsatia nintzen; oso gutxi ateratzen nintzen etxetik, eta ikasgelan ez nintzen jendaurrean hitz egiteko gai. Musikak asko lagundu zidan aspektu horretan; bat-batean oholtza baten gainean egoteak eta jendea niri begira... Musikak, sentiarazten zidanaz gain, alde pertsonalean ere lagundu zidan.
Nolako esperientzia izan zen?
Talde harekin hiru bat urtez ibili nintzen. 19 urte nituela, ordea, nire aita hil egin zen. Nire amak beste bi seme-alaba zituen, eta familia aurrera ateratzeko arazoak izan genituen. Hortaz, lanean hasi nintzen amaren fabrika berean. Gauez egiten nuen lan, baina erromeriaren batera joan behar nuenean, nagusiak baimena ematen zidan. Sarri jotzen genuen, herriz herri. Gainera, geuk muntatzen genuen soinu ekipoa. Horregatik, hiru urteren ondoren, ezin izan nuen erritmo hura jarraitu. Egia esan, pena handiz hartu nuen erabakia, oso harreman ona baikenuen. Apur bat geroago, Añorgako Utikan talde mitikoan sartzeko eskatu zidaten. Rafa Cabeza taldekidea ezagutzen nuen apur bat, eta haien gitarrista Sergio Callejok ere nire irakaslearekin ikasi zuen. Gitarra jotzea proposatu zidaten, eta lauzpabost urtez ibili nintzen haiekin.
"Musikak, sentiarazten didanaz gain, asko lagundu dit alde pertsonalean ere"
Triki Ta Ken eta Utikanen gitarra jotzen zenuen, baina abesteko zaletasuna ere baduzu.
Koru batzuk egiten nituen Triki Ta Ken, baita Utikanen ere. Saiakeraren bat ere egin nuen gaztea nintzenean, eta abestiren bat egiten saiatu nintzen. Rafarekin abestiak nola egiten ziren ikasten ere hasi nintzen. Beti izan dut gustuko abestea, nahiz eta neure burua ez izan abeslaritzat. Baina abeslaria da abesten duena. Gaur egun, telebistaren eraginez, badirudi dena lehiaketa bat dela; ea nork duen ahotsik onena. Musika ez da hori. Musika, azken finean, transmisioa da, ez soilik batek dituen dohainak.
Horrela sortu zenuen Lauroba taldea?
Garai hartan nire anaia bateria jotzen hasi zen, eta elkartzen hasi ginen nire kantu batzuk batera lantzeko. Lauroba taldea sortu genuen, eta gero Alain Urkola batu zitzaigun. Esan beharra dut oso zaila dela taldeari izen bat jartzea. Betirako zurekin geratuko da, baina momentuan, gehiegi pentsatu gabe jartzen duzu. Anaia eta biok ados geunden Lauroba ez zela abizen oso ezaguna. Oso gutxi daude Euskal Herrian, eta jendeak ez du lotzen abizen batekin. Bon Jovik edo Amaralek egin badute, baita guk ere. Alain ere ados zegoen erabaki harekin, eta horrela hasi genuen Lauroba taldearen ibilbidea.
Zeure ibilbide propioa egiten hasi zinen garai hartan.
Tartean, Utikan utzi genuen, eta U.K. Bill taldearekin hasi ginen. Bitartean, Laurobarekin ere jotzen nuen. Gainera, Donostiako Pop Rock Maketa Lehiaketa irabazi genuen 2006an. Horri esker grabatu genuen lau abestiko EP bat. Hortik aurrera, hurrengo lau diskoak kaleratu genituen, eta posible genuen lekuetan jotzen aritu ginen. Beti izan gara talde txiki bat, ez dugu inoiz jo eszenatoki handietan, aurrekontu handiekin. Baina, hala ere, oso gustura ibili ginen talde bezala; biziraun genuen. Kontzertuetan irabazitako diruarekin, abestiak grabatzen edota bideoklipak egiten genituen. Donostiako Intxaurrondoko gaztetxea eraitsi zutenean, Egian hasi ginen entseatzen, eta gero, Igaran. Lokala ordaintzeko erabiltzen genuen dirua, eta 2018. urtera arte iraun genuen.
Hainbat taldetan jo duzu. Noiz hasi zinen, ordea, bakarlari gisa abesten?
Lauroban apur bat rockeroak ginen, eta nik banituen abesti lasaiagoak. 2012an beste estilo bateko abestiak prestatzen hasi nintzen, akustikoan jotzeko modukoak. Arkaitz Canorekin egin nuen nire lehen diskoa. Nik musika jarri nion eta berak hitzak egin zituen. Canok, idazle bikaina izateaz gain, musika asko maite du.
"Oso zorioneko sentitzen naiz egin ditudan gauzengatik eta alboan izan ditudanengatik"
Idazle errespetatua da Cano. Nolako esperientzia izan zen berarekin lan egitea?
Zoragarria izan zen. Twist nobela idazten ari zen diskoa egitea proposatu nionean. Esan zidan abuztura arte lanpetuta ibiliko zela lanarekin; nik ordea, ez nuen presarik. Bitartean, Laurobarekin jarraitzen nuen eta ez nuen proiektu bat alboratu nahi bestearekin hasteko. Oporren hasieran abesti batzuk bidaltzeko eskatu zidan, ea zerbait bururatzen zitzaion. Abuztuaren 1ean, arratsaldeko 18:00 aldera bidali nion eredu bat, eta abuztuaren 2an, goizeko 09:00etan, korreo bat jaso nuen hitzekin. Burua argitzeko balio izan zion, dirudienez. "Badituzu gehiago?", galdetu zidan. Oporretan nengoela, egunero bi maketa egiten nituen, eta berak bi egunera hitzak bidaltzen zizkidan. Hamabost egunetan musika dena maketatu genuen. Arkaitz da, zalantzarik gabe, ezagutu dudan pertsonarik trebeena eta azkarrena.
Izarorekin ere aritu zara kontzertuak ematen.
Donostian Olatu Talka izeneko jaialdia antolatzen dute, eta horren barruan, kontzertuak izaten dira hiriko hainbat lekutan. Izarok jaialdi hartan jo behar zuen, eta bozgorailu bat eskatu zidan. Hala ezagutu genuen elkar, eta ondoren, bere proiektuan hasi ginen lanean. Orduko bateria jotzaileak proposatu zion abesti batzuk grabatzea, eta ea parte hartu nahi nuen galdetu zidan. 2015. urtearen inguruan sortu genuen taldetxo hura.
Esango zenuke hainbeste artistarekin lan egiteak nortasuna galarazten dizula?
Gaur egun Garirekin ere jotzen dut, eta Juan Carlos Perezek hari behin aholku bat eman omen zion: alter ego bat sortzeko. Hau da, eszenatokira igotzean, beste pertsona bat bilakatzeko. Hala ere, esango nuke ni neu naizela leku denetan. Gaur egun ematen du dena oso handi eta deigarri egin behar dela, oso ikusgarri. Nik musika beste era batera bizi dut. Musikaren transmisioa ikusten dut, eta ez hainbeste irudiaren transmisioa. Hau da, ez diot hainbeste garrantzi ematen oholtza gainean dagoen horri, baizik eta musikarekin transmititzen duzun horri. Ez dut uste sortu behar izan dudanik beste alter ego bat. Musika nola jotzen dugun da gure izaeraren transmisio bat. Zu zaren horren arabera egiten duzu musika. Oso eroa eta urduria bazara, hori adierazten duzu zure lanaren bitartez. Aspergarria bazara, aldiz, zure musika agian gehiago kostatuko da iristea. Izan ere, gure izaeraren luzapen bat da musika.
Instrumentu asko jotzen dituzu, baina hitzei dagokienez, gustatzen al zaizu abestiak idaztea?
Gaur da momentua idazterakoan ase sentsazioa sentitzen dudala. Gustatzen zait. Ez da nahitaez egin beharrezko zerbait, musika egin dudalako petatxu bat jarri behar diodala hitzekin. Hitzak sortzerako orduan ere gustura sentitzen naiz. Hasieran gehiago kostatzen zitzaidan, eta eskerrak Arkaitzi; bere laguntza ere izan nuen. Gainera, ia disko denetan izan dut norbait bidelagun hitzak egiten: Alaia Martin, Jon Martin, Beñat Gaztelumendi, Leire Ugadi, Izaro… Disko bakoitzeko izan ditut lagundu didaten pertsonak. Nire sormena mugatua da, eta lagun osagarri asko izan ditut ibilbidean zehar. Oso eskertua nago alde horretatik. Jendea prest egon da niri laguntzeko. Izan ere, niretzako abesti batentzat hitzak egiteak ez du asko suposatzen etekin ekonomikoari dagokionez, baina jendeak lan hori hartzea beti da eskertzekoa.
Bakarkako proiektuei begira, lau urtaroei buruzko lau disko dituzu. Nondik etorri zen ideia hori?
Vivaldik egin bazuen, nik zergatik ez? Lehen esan dut talde bati izena jartzea zaila dela. Disko bati izena jartzea ere ez da gauza samurra. Udazkena diskoak oraindik izena ez zuenean, kanta guztiak 2017ko udazkenean idatzita zeudela konturatu nintzen, eta bazutela asko udazkenetik. Bai nostalgia puntuagatik, bai instrumentu aldetik: egur asko zegoen tartean. Nik hostorik gabeko zuhaitzak imajinatzen nituen. Gitarra akustiko asko erabili nuen, baita etxean daukadan Lauter piano zahar bat ere. Abesti bat falta zitzaidan diskoa amaitzeko, eta Izarori proposatu nion bertan abestu eta hitzak idaztea. Kontzeptua azaldu nion, eta berak horren harira idatzi zuen Udazkena.
Zerk inspiratzen zaitu musika sortzerakoan?
Nik uste dut bizitzen dugun orok inspiratzen gaituela. Musikalki, askotan entzuten duzunak inspiratzen zaitu. Melodia batek beste batera bidera zaitzake. Bestalde, bizitzen ditudan gauzek ere inspiratzen naute. Esaterako, telesail bat amaitu eta horri buruz idatzi dezaket; ez bereziki saioari buruz, baizik eta pertsonaiak sentitu dezakeen zerbaiti buruz. Asko idazten duzunean, zaila bilakatzen da modu pertsonalean behin eta berriro idaztea. Inork ez du bizitza hain aberatsa. Badago bizitzari etekin asko ateratzen dion jendea, bihotz hautsi batetik bost disko kaleratu ditzakeena. Nire ustetan, sormen handia behar duzu gauza ezberdinak kontatzeko. Askotan, entzuten dut abestiren bat, eta kontatzen duenari buruzko zerbait idatzi dezaket, baita liburu bateko pasarte batetik abiatuta ere. Poesia asko irakurtzen dut, inspiratzeko balio dit. Musika aldetik, denetik entzuten dut. Hori bai, askotan iraganean iltzatua nagoela sentitzen dut. Gaur egungo musika ere entzuten dut, eta denari ematen diot balioa. Musika egiterakoan doinu berri horietatik edaten saiatzen naiz. Bakarrik nagoenean, ordea, iraganera jotzen dut.
"Ez dut lurra jotzen, izan ere, beti daukat non erori, eta beti dut betetzen nauen zerbait"
Zer proiektu berri dituzu esku artean?
Besteak beste, Esti Markezekin eta Sara Azurzarekin kontzertuak ematen ari naiz, baita Garirekin ere. Bestalde, primizia moduan, oraintxe amaitu dut disko berria grabatzea. Nire azken lana 2021ean kaleratu nuen eta, nekatuta ez dakit den hitza, baina agortuta amaitu nuen ideiez eta hainbeste konposatzeaz. Urriaren 12an 50 urte beteko ditut, eta neure buruari egindako oparia izan da disko hau grabatzea. Bosgarren solairutik izena jarri diot, izan ere, bizitzaren bosgarren solairura noa orain. Bertatik gauzak nola ikusten ditudan kontatzen dut, solairu horretatik, hain zuzen: zer gauza bizi izan ditudan eta zer beldur ditudan aurrera begira jarrita. Leire Ugadiren bi poema ere musikatu ditut, nire ikuspegiarekin oso bat datozelako.
Zer pentsatuko luke 15 urteko Ikerrek orain ikusiko bazintu?
15 urteko Ikerrek ikusiko banindu, pentsatuko luke ezinezkoa dela lortu dudana. Oholtza baten gainean egotea bera ezinezkoa dela irudituko zitzaion. Oso zorioneko sentitzen naiz, bai egin ditudan gauzengatik, bai inguruan izan dudan jendeagatik, eta disko berri honekin hori islatzen saiatu naiz. Nire ibilbidearen hasieran, talde handiekin konparatzen nintzen maiz. Denborarekin hori dena alde batera utzi eta lasai bizitzen ikasi dut; erlatibizatzen jakin izan dut. Baditut beste gauza asko asetzen nautenak, eta musikaren inguruko sare handi bat eraiki dut. Ez dut lurra jotzen, izan ere, beti daukat non erori, eta beti daukat zerbait betetzen nauena. Oso lasai bizi naiz alde horretatik, eta asebeteta nago egiten dudan guztiarekin.